Nieuwe Daglichtfactor berekening – 1 Januari 2023

Auteur: Drs. Tim Mijzen

Conform de huidige plannen zal er vanaf 1 januari 2023 een nieuwe daglichtfactor berekening komen. Hiermee wordt de NEN 2057 (equivalente daglichtoppervlakte) vervangen door de daglichtfactor berekening. De nieuwe norm staat beschreven in de NEN-EN 17037 en NPR 405.

In dit artikel behandelen we:

Let op: De ingangsdatum is nog niet definitief. 

De NEN-EN 17037 en NPR 405 vervangen de NEN 2057. Wat is het verschil?

In de NEN-EN 17037 en de NPR 405 vind u de Nederlandse vertaling van de Europese normering. Het doel is om ontwerpers aan te moedigen om:

  • De juiste daglichtfactor per ruimte te creëren;
  • Te zorgen voor uitzicht;
  • Bescherming te bieden tegen verblinding en bezonning. 

Om optimaal te kunnen rekenen en adviseren wordt dit gedaan met computersoftware. 

De NEN 2057 is een meer “primitieve norm” waarbij relatief simpele formules gebruikt worden om het daglicht “handmatig” te berekenen. 

Het grootste verschil is dat de vorm van de ruimte (en dus ook de diepte)  een rol speelt in de nieuwe daglichtfactor berekening. Dit betekent dat wij nu uitstekend kunnen berekenen of het daglicht gespreid in de ruimte aanwezig is, of enkel gesitueerd wordt rondom één punt. 

HBA B.V. is van mening dat dit een mooie toevoeging is t.o.v. de huidige regelgeving en dat dit zorgt voor een beter binnenklimaat in de Nederlandse gebouwen. 

Eisen daglichtfactor 2023

De eisen zijn beleidsneutraal en op basis van onderzoek bepaald. Met deze wijziging is dus geen verzwaring van de eisen beoogd. In tabel 1 en 2 vindt u de aanbevelingen zoals gepresenteerd in de NEN- EN 17037.

Et : Tijdvergelijking

Lx : Verlichtingssterkte Lux

Fplane, % : Deel van het referentievlak voor het streefniveau voor de verlichtingssterkte gemeten in %.

Ftime, % : Tijdsdeel gedurende welke een bepaalde waarde van de verlichtingssterkte wordt overschreven.

Tabel 1: Aanbevelingen voor daglichtvoorziening door daglichtopeningen in een verticaal en hellend vlak

AanbevelingenStreef-
verlichtings
sterkte
Et Lx
Deel van ruimte voor streefniveau
Fplane,%
Minimum streef-
verlichtings
sterkte
Etm Lx
Deel van ruimte voor minimaal streefniveau
Fplane,%
Deel van daglichturen
Ftime,%
Minimum30050 %10095 %50 %
Gemiddeld50050 %30095 %50 %
Hoog75050 %50095 %50 %

Tabel 2: Aanbevelingen voor daglichtvoorziening door daglichtopeningen in een horizontaal vlak

Niveau van aanbeveling voor horizontale daglichtopeningStreef-
verlichtingssterkte
Et Lx
Deel van ruimte voor streefniveau
Fplane,%
Deel van daglichturen
FTime, %
Minimum30095 %50 %
Gemiddeld50095 %50 %
Hoog75095 %50 %

NEN-EN 17037 gaat verder dan alleen een norm voor Daglicht

Naast daglicht staan er in de NEN-EN 17037 ook aanbevelingen voor uitzicht, bezonning en verblinding. HBA b.v. is erg blij dat er nu concrete aanbevelingen beschikbaar zijn voor deze onderwerpen. Vragen over deze  onderwerpen komen al jaren aan bod bij onze bezonningsstudies

Onderstaande tabel presenteert drie niveaus. Het hoogste niveau is met name belangrijk voor gebouwen voor mensen met bepekte mobiliteit.

Tabel 3: Beoordeling van het uitzicht vanuit een bepaalde positie

Aanbevelingsniveau voor uitzichtHorizontale zichthoekAfstand van het uitzicht buitenAantal lagen die te zien zijn vanaf ten minste 75% van de gebruiksruimte:
– Hemel
– Landschap (stedelijk en/ of natuur)
– Grond
Minimum≥ 14 °≥ 6,0 mTen minste de landschaplaag wordt door de zichtopening omvat
Gemiddeld≥ 28 °≥ 20,0 mDe landschapslaag en één extra laag worden door dezelfde zichtopening omvat
Hoog≥ 54 °≥ 50,0 mAlle lagen worden door dezelfde zichtopening omvat

De aanbeveling voor een volledige woning is dat er minimaal één woonvertrek in de woning moet voldoen aan minimaal bezonning conform tabel 4. Dit geld voor de periode tussen 1 februari en 21 maart.

Tabel 4: Aanbeveling voor dagelijkse bezonning

Aanbevelingsniveau voor bezonningBezonning
Minimum1,5 h
Matig3,0 h
Hoog4,0 h

Conclusie Nieuwe Daglichtfactor

Een mooie verbetering met veel potentie! Verschillende berichten suggereren dat de norm in eerste instantie niet strenger wordt t.o.v. de huidige normering. Onze hoop is dat we net als bij de MPG berekening, beginnen met een soort testfase, die in der loop van tijd wordt aangescherpt naar een helder beleid.

Er is nog onduidelijkheid over welke rol de aanbevelingen van uitzicht, bezonning en verblinding gaan spelen in het bouwbesluit.

Delen via social media