Warmteverliesberekening: artikel 4.248 van het Bbl uitgelegd
Introductie: wat is de warmteverliesberekening?
Binnen de huidige wet- en regelgeving volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), draait het bij nieuwbouw steeds meer om het optimaal en energiezuinig functioneren van technische bouwsystemen. Dat gaat bijvoorbeeld over verwarmings- en koelingssystemen, ventilatie, warm tapwater en ingebouwde verlichting. De systeemeisen voor deze installaties zijn opgenomen in artikel 4.248 in het Bbl. In dit artikel zal het voornamelijk gaan over ruimteverwarming, waarbij de warmteverliesberekening wordt gebruikt om de verwarmingscapaciteit te bepalen. Deze berekening is onmisbaar om een adequate dimensionering vast te stellen voor de verwarmingsinstallatie. Met de juiste dimensionering kan het meest efficiënt mogelijke ontwerp worden gegarandeerd, waarbij de installatie optimaal werkt. Daarnaast is het van belang te kijken naar bouwmassa en transmissieverliezen via bijvoorbeeld beglazing, vloeren, muren en daken. Door dit mee te nemen in bepaalde ingrepen, kan het ontwerp zo effectief mogelijk verduurzaamd worden.
Is de warmteverliesberekening verplicht?
Een warmteverliesberekening is geen verplicht onderdeel van de omgevingsvergunning. De reden dat deze berekening door de kwaliteitsborger wordt opgevraagd, ligt niet in het vergunningentraject, maar in de borging van aantoonbare naleving van het Bbl binnen de Wet kwaliteitsborging (Wkb).
Op grond van artikel 4.248 uit het Bbl moet worden vastgesteld dat de verwarmingsinstallatie geschikt is voor het beoogde gebruik en het bouwwerk onder alle gebruiksomstandigheden voldoende kan worden verwarmd. Binnen de Wkb is de kwaliteitsborger verplicht om niet alleen te toetsen óf een installatie is voorzien, maar ook of aantoonbaar is dat deze installatie functioneert zoals bedoeld. Zonder deze berekening kan de kwaliteitsborger niet vaststellen of de installatie feitelijk voldoet aan het Bbl, terwijl dit wél onderdeel is van de verklaring richting bevoegd gezag bij gereedmelding. Het is dus verstandig om bij gebruik van een warmtepomp toch een warmteverliesberekening aan te leveren, ook bij de aanvraag van een omgevingsvergunning. Lees hier waarom het slim is om een warmteverliesberekening toch vroeg in het stadium te doen.
Wat heeft de warmteverliesberekening te maken met de BENG?
De energieprestatie-eisen voor technische bouwsystemen worden uitgedrukt in de berekende primaire fossiele energie ten opzichte van de netto behoefte. Hierbij wordt niet alleen de efficiëntie van het systeem gewaardeerd, maar ook de mate waarin hernieuwbare energie wordt gebruikt. De prestatie wordt doorgerekend met de officiële digitale rekentool NTA 8800. Zo komen de installaties gegarandeerd overeen met de uitgangspunten van de BENG-berekening.
De warmteverliesberekening vormt de gebruikelijke en objectieve onderbouwing waaruit blijkt dat:
- het opgesteld vermogen van de installatie aansluit bij de warmtevraag per ruimte;
- de verdeling van afgiftesystemen logisch en consistent is;
- de installatie overeenkomt met de uitgangspunten van de BENG-berekening (NTA 8800).
De berekening laat dus zien dat er geen onnodige overcapaciteit is van de installaties; een zo hoog mogelijk rendement behaald wordt. Op deze manier wordt een zo hoog mogelijke efficiëntie behaald, die aansluit op de BENG-eisen. Hoe alle soorten systemen het meest energiezuinig worden geïnstalleerd lees je hier.
Wat zijn de systeemeisen uit artikel 4.248?
Tabel 4.248: Systeemeisen voor technische bouwsystemen
| Systeem | Energieprestatie woonfunctie | Energieprestatie overig |
|---|---|---|
| Ruimteverwarming | ≤ 1,31 | ≤ 1,31 |
| Ruimtekoeling | ≤ 1,33 | ≤ 1,33 |
| Ventilatie | – | ≤ 3,8 kWh/(m3/u) |
| Warm tapwater | ≤ 3,45 | ≤ 3,45 |
| Ingebouwde verlichting | – | ≤ 3,8 kWh/(m3/u) |
Zoals eerder is uitgelegd, stelt artikel 4.248 uit het Bbl specifieke eisen aan alle technische bouwsystemen bij nieuwbouw om een optimaal energiegebruik te garanderen:
- Een technisch bouwsysteem voldoet aan de in tabel 4.248 opgenomen waarde voor de energieprestatie.
- Een technisch bouwsysteem is adequaat gedimensioneerd, geïnstalleerd, ingeregeld en instelbaar.
- Een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling of een combinatie daarvan, is voorzien van zelfregulerende apparatuur waarmee de temperatuur per verblijfsgebied of verblijfsruimte kan worden gereguleerd.
In aanvulling op deze systeemeisen verplicht artikel 4.249 dat de installateur de energieprestatie van deze systemen beoordeelt, documenteert en overhandigt aan de gebouweigenaar.
Conclusie
De warmteverliesberekening is onmisbaar om aan te tonen dat een verwarmingsinstallatie voldoet aan de systeemeisen uit artikel 4.248 van het Bbl. Hoewel de berekening op zichzelf niet verplicht is voor een omgevingsvergunning, is het in de praktijk wel het bewijsstuk dat onder de Wet kwaliteitsborging (Wkb) wordt geëist. Zo kan de installateur de energieprestatie van de installatie beoordelen, documenteren en overhandigen aan de gebouweigenaar. De onderbouwing toont dat het systeem adequaat is gedimensioneerd en bewijst dat de installatie geen onnodige overcapaciteit heeft en daarmee zo efficiënt mogelijk functioneert. Dit garandeert een optimale energieprestatie die aansluit bij de BENG-uitgangspunten volgens NTA 8800. HBA kan u advies geven bij de juiste verwarmingsinstallatie, wat de zekerheid geeft voor een succesvolle gereedmelding van uw project.
