Paris Proof indicator: materiaalgebonden CO₂-emissies en de MPG-berekening
Introductie
Volgens het Klimaatakkoord van Parijs mogen we in 2050 alleen nog maar energie opwekken uit CO₂-neutrale bronnen. Uit onderzoek van het Dutch Green Building Council DGBC blijkt echter dat maar een derde van de energiebehoefte van de bestaande bouw kan worden opgewekt door de zon, wind en andere duurzame bronnen. Dat betekent dat er twee derde van de energiebehoefte moet worden bespaard. Voor nieuwbouw geldt dat er geen CO₂-uitstoot mag zijn tijdens de gebruiksfase, en dat deze zo veel mogelijk moet worden gereduceerd tijdens de bouwfase. Op deze manier kan de CO₂-uitstoot verminderd worden en kunnen de klimaatdoelen tijdig worden bereikt. Momenteel is de Paris Proof indicator nog niet wettelijk verplicht, maar een ambitieuze norm om gebouwen sneller te verduurzamen. Ontwikkelaars kunnen er vrijwillig voor kiezen om gebouwen paris proof te maken, om in de toekomst concurrentievoordeel te hebben, op energiekosten te besparen en om de verplichte regelgeving voor te zijn.
Wat is de Paris Proof indicator?
De term Paris Proof indicator kan zowel gaan over het energieverbruik van gebouwen tijdens de gebruiksfase als over de uitstoot tijdens de bouwfase. Hoe hoog het operationele energieverbuik van een bestaand gebouw na renovatie nog mag zijn, is opgenomen in de WEii-klassen. Voor bestaande gebouwen geldt volgens DGBC dat deze voor 2050 moeten voldoen aan de klasse Paris Proof, en voor nieuwbouw geldt dat ze moeten voldoen aan klasse WENG: Werkelijk Energie Neutraal Gebouw. In de tabel is een aantal van de bovengrenzen per functie opgenomen waar een Paris Proof gebouw aan moet voldoen. De gebruiksfunctie moet dus werkelijk energieneutraal zijn, en de Paris Proof indicator gaat in dit geval over de hoogst haalbare grens voor bestaande gebouwen die getransformeerd worden.
Als we echter onder de 1,5 graden opwarming willen blijven, zullen de Paris Proof waarden al in 2040 behaald moeten worden, met tussenstappen Zuinig in 2025 en Zeer Zuinig in 2030. Meer hierover lees je in de WEii-whitepaper.
Voor nieuwbouw geldt dus dat gebouwen tijdens de gebruiksfase geen energie meer mogen vragen. Daarom draait het vooral om het reduceren van de CO₂-uitstoot tijdens de bouwfase (dit geldt natuurlijk ook voor renovatieprojecten). Hierbij komt het Paris Proof materiaalgebonden emissies (PPm) aan bod. De rest van dit artikel zal dan ook ingaan op deze PPm-indicator.
Wat zijn materiaalgebonden emissies?
De PPm-indicator is een streefwaarde om de materiaalgebonden emissies zo laag mogelijk te houden. Materiaalgebonden emissies zijn de CO₂-emissies die worden veroorzaakt door het produceren en verwerken van bouwmaterialen en door alles wat verder tijdens het bouwproces gebeurt. Die emissies zorgen voor 11% van de totale CO₂-uitstoot in Nederland, maar dit zou door de streefwaarden te hanteren een stuk lager kunnen zijn.
Wat is het belang van de PPm-indicator?
Om te kunnen voldoen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs en de opwarming van de aarde onder de 1,5 graden te houden, is het noodzakelijk om de PPm-streefwaarden te hanteren. De Paris Proof indicator maakt deze materiaalgebonden emissies inzichtelijk. In combinatie met bestaande instrumenten zoals de BENG-eisen en de MPG-berekening vormt de indicator een belangrijke aanvulling, omdat hiermee expliciet wordt getoetst of een ontwerp binnen de gestelde CO₂-budgetten blijft. Door de PPm-streefwaarden al vroeg in de ontwerpfase mee te nemen, kunnen bewuste materiaalkeuzes worden gemaakt om CO₂-uitstoot te reduceren. Daarmee is de Paris Proof indicator een essentieel hulpmiddel om de duurzame ambities in de bouwsector te bereiken.
Hoe wordt de Paris Proof indicator toegepast in de MPG berekening?
De PPm-indicator is een streefwaarde om de materiaalgebonden emissies zo laag mogelijk te houden. Materiaalgebonden emissies zijn de CO₂-emissies die worden veroorzaakt door het produceren en verwerken van bouwmaterialen en door alles wat verder tijdens het bouwproces gebeurt. Die emissies zorgen voor 11% van de totale CO₂-uitstoot in Nederland, maar dit zou door de streefwaarden te hanteren een stuk lager kunnen zijn.
De MPG berekening (MilieuPrestatie Gebouwen berekening) berekent de totale milieubelasting van de toe te passen materialen bij nieuwbouw. Met deze berekening kan nauwkeurig per gebouwonderdeel en materiaal worden geanalyseerd welke het meest belastend zijn. Het uiteindelijk kengetal voor gebouwen is de MPG-score, of schaduwprijs, uitgedrukt in € / m2 BVO*jaar.
Uit de MPG berekening kan ook de CO₂-belasting van de bouwfase gehaald worden, uitgedrukt in kg CO₂-eq. Deze waarde volgt uit de som van milieueffecten in de MPG-berekening (zie figuur 1) Die uitkomsten kunnen vervolgens vergeleken worden met de PPm-streefwaarden (zie tabel 1). Als deze lager of gelijk zijn aan de grenswaarden, voldoet het ontwerp aan de Paris Proof indicator en blijft de CO₂-uitstoot tijdens het bouwproces dus onder de bovengrens. Hier zie je in de praktijk hoe deze rekenmethode werkt.
Figuur 1: De PPm-indicator wordt uit de MPG berekening gehaald
| Functie | 2021 | 2030 | 2040 | 2050 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| NB | Ren | NB | Ren | NB | Ren | NB | Ren | |
| Woning (eengezins) | 200 | 100 | 126 | 63 | 75 | 38 | 45 | 23 |
| Woning (meergezins) | 220 | 100 | 139 | 63 | 83 | 38 | 50 | 23 |
| Kantoor | 250 | 125 | 158 | 79 | 94 | 47 | 56 | 28 |
| Retail vastgoed | 260 | 125 | 164 | 79 | 98 | 47 | 59 | 28 |
| Industrie (distributie- centrum) | 240 | 100 | 151 | 63 | 91 | 38 | 54 | 23 |
Tabel 1: PPm-indicators per jaar voor nieuwbouw (NB) en renovatie (Ren) in kg CO₂-eq per m2 uit het Paris Proof Rekenprotocol
Conclusie
De Paris Proof indicator, en met name de PPM-indicator, laat zien dat ook materiaalgebonden CO₂-emissies een cruciale rol spelen bij het verduurzamen van de bouwsector. Door deze emissies inzichtelijk te maken en te toetsen via de MPG-berekening, wordt duidelijk of een ontwerp binnen de beschikbare CO₂-budgetten blijft.
Handel Bouw Advies kan een MPG berekening voor u opstellen. Onze gekwalificeerde adviseurs voeren deze berekening voor u uit en helpen u bij het interpreteren van de resultaten, inclusief passend en praktisch advies. Het vroeg meenemen van de PPm-streefwaarden in de ontwerpfase stimuleert bewuste materiaalkeuzes en helpt om klimaatdoelen te behalen. Daarmee is de Paris Proof indicator een belangrijk hulpmiddel voor toekomstbestendig en klimaatneutraal bouwen. Ondanks dat het nog geen wettelijke eis is, is het sterk aan te raden om uw ontwerp Paris Proof te ontwikkelen
